Σίγκμουντ Φρόυντ: Τα πιο σημαντικά σημεία της θεωρίας του.

Ασυνείδητο, Υποσυνείδητο και Συνειδητό.

Σύμφωνα με τον Φρόυντ, τα ψυχολογικά στοιχεία του κάθε ατόμου βρίσκονται σε 3 τομείς:

  • στο ασυνείδητο: εκεί  υπάρχουν στοιχεία που είναι δύσκολο να έρθουν στη συνείδηση.
  • στο υποσυνείδητο: εκεί υπάρχουν στοιχεία τα οποία βρίσκονται κοντά στη συνείδηση και θα μπορούσαν να βρεθούν στην επιφάνεια.
  • στο συνειδητό: εκεί υπάρχουν όλα όσα μπορούν να βρεθούν στη συνείδηση οποιαδήποτε στιγμή.

Id, Ego και Superego

O Ffreud ανέλυσε την προσωπικότητα σε τρία επίπεδα:

  • Το Id, το οποίο είναι η πηγή των ενστίκτων και ορμών.
  • Το Ego, το οποίο είναι το λογικό και συνειδητό μέρος του εαυτού που προσαρμόζεται στην κοινωνική πραγματικότητα και παίζει το ρόλο του ισορροπιστή ανάμεσα στις πιέσεις του Id και τις ηθικές επιταγές του Superego.
  • Το Superego, το οποίο  αντιπροσωπεύει τους ηθικούς φραγμούς, την ηθική συνείδηση  και τα συναισθήματα ενοχής για πράξεις που θεωρούνται κακές.

Υγιής προσωπικότητα υπάρχει όταν υπάρχει ισορροπία μεταξύ του Ιd και του Ego από την μία και του Superego από την άλλη, αλλά και όταν το Ego διαθέτει ακεραιότητα και δυνατότητα προσαρμογής στο περιβάλλον.

Τα στάδια της ψυχοσεξουαλικής ανάπτυξης

Η ψυχοσεξουαλική ανάπτυξη του ατόμου περνάει από 5 στάδια:

  • το στοματικό, το οποίο διαρκεί από τη γέννηση ως το 1ο έτος. Σε αυτή τη φάση το βρέφος ικανοποιείται με το στόμα μέσω του θηλασμού. Καθήλωση στο στάδιο αυτό προκαλεί στην ενήλικη ζωή εξάρτηση από το κάπνισμα ή το φαγητό.
  • το πρωκτικό, στην ηλικία των 2-3 ετών. Το παιδί εδώ παίρνει ευχαρίστηση από τον πρωκτό και πρέπει να αποκτήσει τον έλεγχο των σφιγκτήρων. Η καθήλωση στο στάδιο αυτό οδηγεί στην ενήλικη ζωή σε υπερβολική αγάπη για την τάξη και την καθαριότητα, αλλά και τάση προς την οικονομία και τη φιλαργυρία.
  • το φαλλικό, την περίοδο των 3-7 ετών. Το παιδί αρχίζει να κατανοεί τις διαφορές των δύο φύλων σχετικά με τα γεννητικά όργανα και  προσκολλάται στον γονέα του αντίθετου φύλου. Η καθήλωση στο στάδιο αυτό δημιουργεί  άνδρες  φαλλοκρατικούς ή και επιδειξίες και υστερικές γυναίκες. Σε αυτό το στάδιο αναπτύσσεται το οιδιπόδειο σύμπλεγμα στο αγόρι και το σύμπλεγμα της Ηλέκτρας στο κορίτσι.
  • το στάδιο της λανθάνουσας σεξουαλικότητας, στην ηλικία των 7-11 ετών, όπου το παιδί κατανοεί καλύτερα τον κόσμο και αποκτά γνώσεις και κοινωνικές δεξιότητες.
  • το γενετικό, κατά την περίοδο της εφηβείας, όπου το άτομο αρχίζει να συναναστρέφεται άτομα του αντίθετου φύλου και να κοινωνικοποιείται. Πολλές φορές οι δυσκολίες κατά την εφηβεία προέρχονται από ζητήματα που δεν έχουν επιλυθεί στα προηγούμενα στάδια.

Το Οιδιπόδειο Σύμπλεγμα 

Το οιδιπόδειο σύμπλεγμα αποτελείται από ένα σύνολο ασυνείδητων ιδεών και συναισθημάτων που σχετίζονται με την επιθυμία του αγοριού για κατάκτηση της μητέρας του και εξόντωσης του πατέρα του.

Ο όρος προέρχεται από τον μύθο του Οιδίποδα, ο οποίος, χωρίς να το γνωρίζει, σκότωσε τον πατέρα του και παντρεύτηκε τη μητέρα του.

Η επιτυχής επίλυση του οιδιπόδειου συμπλέγματος είναι το κλειδί της σεξουαλικής ταυτότητας, ενώ η μη σωστή επίλυση του οιδιπόδειου συμπλέγματος μπορεί να οδηγήσει σε νεύρωση, παιδοφιλία και ομοφυλοφιλία.

Αντίστοιχο σύμπλεγμα στις κόρες είναι το γνωστό ως σύμπλεγμα της Ηλέκτρας, όρο που εισήγαγε ο μαθητής του Φρόυντ, Καρλ Γιουνγκ.

Μηχανισμοί Άμυνας 

Για να ανταπεξέλθει το άτομο στις δύσκολες καταστάσεις, αναπτύσσει μηχανισμούς άμυνας, οι οποίοι είναι οι παρακάτω:

  • Απώθηση : Το άτομο επιλεκτικά απωθεί από τη συνείδησή του δυσάρεστα γεγονότα.
  • Εκλογίκευση: Το άτομο επινοεί διάφορες αποδεκτές δικαιολογίες για να αιτιολογήσει την συμπεριφορά του (λάθη ή αποτυχίες) ώστε να προστατευτεί η αυτοεκτίμησή του.
  • Εξιδανίκευση: Το άτομο μετατρέπει μια μη αποδεκτή ορμή, π.χ. επιθετικότητα, σε μια άλλη που είναι κοινωνικά αποδεκτή, π.χ. σε κάποιο ανταγωνιστικό παιχνίδι.
  • Προβολή: Το άτομο αποδίδει σε άλλους δικές του μη αποδεκτές επιθυμίες ή ορμές.
  • Παλινδρόμηση: Το άτομο καταφεύγει σε προηγούμενη παιδική συμπεριφορά για να αποφύγει διάφορα πιθανά προβλήματα.
  • Άρνηση: Το άτομο αγνοεί την πραγματικότητα για να αποφύγει δυσάρεστα συναισθήματα, π.χ. αναβάλει μια δουλειά.
  • Ταύτιση: Το άτομο αποδίδει στον εαυτό του χαρακτηριστικά άλλων, σημαντικών προσώπων, ενισχύοντας το αίσθημα της προσωπικής του αξίας.
  • Μετάθεση: Το άτομο μεταθέτει συσσωρευμένη ενέργεια, όπως π.χ. επιθετικότητα ή σεξουαλική επιθυμία για κάποια πρόσωπα  που του προκαλούν άγχος σε άλλα πρόσωπα που είναι λιγότερο απειλητικά ή περισσότερο διαθέσιμα.
  • Υπεραναπλήρωση: Το άτομο μετατρέπει ένα συναίσθημα στο εντελώς αντίθετο, θέλοντας να κρύψει επιθυμίες και σκέψεις του.
  • Ματαίωση: Το άτομο ματαιώνει την πραγματοποίηση λόγων ή πράξεων, αναπτύσσοντας συμπεριφορές εντελώς διαφορετικές από τις προηγούμενες, π.χ. παίρνει το λόγο του πίσω.
error: ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή (ολική ή μερική) του περιεχομένου του ιστότοπου www.thelifemaniacs.gr με οποιανδήποτε τρόπο, όπως: ηλεκτρονικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του εκδότη. Σύμφωνα με το Ν. 2121/1993 και τους κανόνες Διεθνούς Δικαίου που ισχύον στην Ελλάδα.